baruchowo
Biologiczne życie rzeki Rakutówki

Jesteśmy na moście nad rzeką Rakutówką zwaną również jako Kłótnia. W okolicy rzeki zamieszkuje bóbr europejski (Castor fiber), gatunek ziemno-wodnego gryzonia z rodziny bobrowatych (Castoridae). Uważa się go za największego gryzonia Eurazji: masa ciała dorosłego osobnika dochodzi do 29 kg, a długość ciała do 110 cm. Jest zwierzęciem silnie terytorialnym, rodzinnym i zasadniczo monogamicznym; wiedzie nocny tryb życia. Posiada szereg cech morfologicznych, które ułatwiają mu prowadzenie ziemnowodnego trybu życia – może przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut. Bóbr należy do nielicznego grona gatunków, które potrafią przystosować środowisko do własnych potrzeb. Dzięki wyjątkowo silnym siekaczom bobry potrafią ściąć bardzo grube drzewa, o średnicy nawet do 1 m. Do najbardziej charakterystycznych śladów funkcjonowania bobrów w środowisku należą budowane przez nie tamy i żeremia.






Pozwoli na siebie popatrzeć ale spłoszony szybko zanurkuje w wodzie klaskając przy tym na pożegnanie ogonem. Ogon bobra jest płaski, pokryty łuskami i dzięki niemu świetnie pływa. Ma też bardzo ostre zęby (siekacze), więc nigdy pod żadnym pozorem nie dotykaj go. Trzymaj też z daleka od bobra swojego psa, bo jego bóbr również może dotkliwie pokaleczyć. Możemy tutaj również obserwować niezwykle pożyteczną pracę bobra jaką jest budowanie tam i „domek bobra” – żeremie (kopiec z gałęzi, liści i błota).








Może nie wszystkim się to podoba ale mimo wszystko pełnią one bardzo ważną rolę dla przyrody – rezerwują nadwyżki wody i wpływają na bioróżnorodność okolicy i jej renaturalizację.




Jest to teren Gostynińsko – Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Tu rozpoczniemy obserwację hydrologicznego i biologicznego życia rzeki i jej okolicy. Rzeka ta jest ciekiem uregulowanym i wrażliwym na zasilanie – w okresach mokrych wypełnia całe koryto a w okresach suchych prawie zanika. Gdy jest woda, można tu zobaczyć grążela żółtego, strzałkę wodną, kosaćca żółtego...




pałkę wodną, trzcinę...



Rzeka i doły potorfowe są cennym siedliskiem płazów m.in. żaby wodnej (na zdjęciu poniżej)



trawnej (na zdjęciu poniżej)



moczarowej oraz ropuchy szarej. Nad brzegiem rzeki możemy spotkać zaskrońca zwyczajnego (na zdjęciu poniżej).



Zbiorniki wodne to miejsce życia ptaków: krzyżówki, łyski, łabędzia niemego, gęgawy, perkoza. Trzcinowiska to dom dla: błotnika stawowego, trzcinnika, rokitniczki, podróżniczka, strumieniówki i potrzosa. Na wierzbach misternie tka swoje gniazdo remiz. Przy odrobinie szczęścia i wytrwałości możemy tu spotkać: myszołowa, kruka, sójkę, sikory, pokląskwę, słowika szarego, rudzika, pliszkę siwą.

W kierunku północno – wschodnim rozciąga się łęg jesionowo – olszowy. Jest to wilgotny las, w którym dominuje olsza czarna i jesion wyniosły a w podszycie trzmielina zwyczajna, szakłak pospolity, kruszyna zwyczajna i podrost jesionu. Runo to bluszczyk kurdybanek, kuklik zwisły, pokrzywa zwyczajna. Obszar ten to również zarośla łozowe i las zwany olsem, który tworzy olsza czarna, wierzba szara i porzeczka czarna. Runo to trzcina pospolita, psianka słodkogórz i turzyca błotna. Dla wytrwałych teren ten oferuje wędrówkę w celu poszukiwania śladów bobra europejskiego lub spotkania z nim. Jest to ostoja bobra europejskiego. W tym miejscu w 1981 roku w ramach programu przywracania bobra przyrodzie wpuszczono tu osobniki z Mazur.

W lasach w pobliżu rzeki Rakutówki można spotkać padalca zwyczajnego (Anguis fragilis) , który wygląda jak wąż a jest beznogą jaszczurką. Padalec z wyglądu przypomina węża z powodu uwstecznienia kończyn. Przyjmuje różnorodne ubarwienie, na grzbiecie spotyka się zwykle odcienie brązu, na brzuchu czerń u samic i żółtawy deseń u samców. Występuje kilka odmian barwnych, w tym turkusowa. Osobniki młode ubarwione są inaczej od dorosłych. Głowa i ogon są bardzo słabo wyodrębnione od tułowia. Uważa się go za starą, trzeciorzędową jeszcze formę reliktową. Przodkowie padalca zwyczajnego, w przeciwieństwie do dzisiejszych przedstawicieli tego gatunku, posiadali jak wiele innych jaszczurek cztery kończyny. Układ kostny współczesnego padalca zachowuje pozostałości pasa barkowego i pasa miednicznego. Również w rozwoju ontogenetycznym widać ślady kończyn: ich zawiązki tworzą się w zarodkach przebywających w ciele matki. W razie zagrożenia padalec potrafi odrzucić ogon, zarówno cały, jak tylko jego część. Dzięki temu zwierzę może ujść przed niebezpieczeństwem. Stracona część ciała odrasta w przyszłości, zazwyczaj jednak nie osiąga pierwotnej wielkości, różni się też kształtem.



Gad poluje głównie na ślimaki nagie i dżdżownice, nie jest zbyt szybki. Porusza się, wykonując wężowate ruchy ciała. Rozmnaża się wedle różnych autorów żyworodnie lub jajożyworodnie. Ciąża trwa 11-13 tygodni, następnie na świat przychodzi od 6 do 26 młodych.

Zasięg jego występowania obejmuje większą część Europy, sięgając Afryki i Azji. Jego północna granica przebiega w Szwecji. Populacje z Alp cechują się przystosowaniami do górskiego klimatu.

Jesteś tutaj...


Lista punktów ścieżki edukacyjnej:
1. Bioróżnorodność parku w Baruchowie -przy wejściu głównym do Urzedu Gminy Baruchowo
2. Biologiczne życie rzeki Rakutówka -w drodze do Gorenia Dużego przez Kłotno, przy mostku nad Rakutówką (zejdź po schodkach)
3. Wydma śródlądowa - geneza powstania -za Goreniem Nowym, przy przystanku z pętlą- przed skrzyżowaniem w kształcie litery T, w środku przeciętej wydmy
4. Rośliny i zwierzęta Jeziora Goreńskiego - przy przystanku autobusowym, obok remizy w Goreniu Dużym
5. Zielona Szkoła w Goreniu Dużym - centrum edukacji ekologicznej Gminy Baruchowo -przy głównym wjeździe na teren obiektu
6. Bory sosnowe na wydmie -przy młodniku, w miejscu oddalonym o około 650 metrów od Zielonej Szkoły, idąc w las wzdłuż jej ogrodzenia, prostopadle do drogi
7. Jezioro Rakutowskie - ostoja ptactwa wodnego -wieża widokowa w Krzewencie